نویسنده: امیر جواهری لنگرودی
چکیده: این تحلیل به بررسی تاثیر تورم و گرانی بر زندگی کارگران شاغل و بازنشسته میپردازد و با تمرکز بر نظام بیمهای، چالشهای ساختاری موجود را مورد واکاوی قرار میدهد. شواهد نشان میدهد نرخ تورم بهویژه در بخش خوراک در برخی استانها به مرز ۸۰ درصد نزدیک شده و خط فقر ملی رقمی حدود ۵۵ میلیون تومان برآورد میشود. در این شرایط، انتظار برای جبران تورم از طریق افزایش حقوق عمدتاً محقق نمیشود.
در چنین بستر اقتصادی، نقش بیمههای درمانی بهویژه بیمه تکمیلی به عنوان یک مکانیزم حمایتی حیاتی، پررنگتر میشود. با این حال، اختلاف بین سازمان تأمین اجتماعی و شرکت بیمهگر «آتیهسازان حافظ» منجر به قطع پوشش بیمه تکمیلی برای میلیونها بازنشسته از ابتدای آذر ۱۴۰۴ شده است. این وضعیت، آسیبپذیری جمعیت کهنسال را در مواجهه با هزینههای سنگین درمانی افزایش داده است.
بررسی ماهیت و عملکرد شرکت «آتیهسازان حافظ» نشاندهنده وجود مسائل ساختاری عمیقتر است. این شرکت، با وجود ظاهر خصوصی، عملاً از جایگاه انحصاری و رانتی در بازار بیمه تکمیلی بازنشستگان برخوردار است. مدل کسبوکار آن بر پایه کاهش پرداخت خسارت، محدود کردن تعهدات و چانهزنی با ارائهدهندگان خدمات درمانی استوار است که در تضاد با کارکرد حمایتی بیمه قرار میگیرد. فقدان شفافیت مالی، نظارت مؤثر و پاسخگویی، این شرکت را به نمادی از یک ساختار رانتی تبدیل کرده که منافع خود را بر امنیت درمانی بیمهگزاران ترجیح میدهد.
از سوی دیگر، «سازمان تأمین اجتماعی» نیز به دلیل مدیریت انتصابی و دوری از نمایندگی واقعی ذینفعان (کارگران و بازنشستگان)، نتوانسته است به عنوان نهاد حامی حقوق بیمهشدگان عمل کند. نتیجه این تعامل، انتقال ریسک و زیان به بازنشستگان و بیپاسخ ماندن نیازهای درمانی آنان است.
بحران حاضر ریشه در ساختار رانتی، غیرشفاف و غیررقابتی نظام بیمه تکمیلی دارد که در آن، منافع شرکتهای انحصاری بر سلامت و رفاه بیمهگزاران اولویت پیدا کرده است. راهحل پایدار، مستلزم بازنگری اساسی در این ساختار، اعمال نظارت مؤثر، شفافسازی، شکستن انحصار و ایجاد سازوکارهای واقعی برای مشارکت و نمایندگی بازنشستگان در فرآیندهای تصمیمگیری مرتبط با سرنوشت درمانی آنان است. تا زمانی که این اصلاحات ساختاری صورت نپذیرد، بیثباتی در پوشش حمایتی و تهدید امنیت درمانی جمعیت گسترده بازنشسته کشور تداوم خواهد یافت.
منبع:
https://www.andishe.nu/karegari/maghalat/2025/12/01/Maghale_Karghari_Azar1404_Amir.pdf