بعد از سال‌ها زندگی آرام در فلوریدا، کسی که متهم است به اینکه «به‌عنوان شکنجه‌گر ارشد» رژیم شاه ایران شناخته می‌شده، اکنون باید در دادگاه در برابر اتهامات مربوط به آن وحشی‌گری‌ها پاسخ بدهد.
روزنامه گاردین طیِ گزارشی با عنوان «پس از ساختن یک زندگی آرام در فلوریدا، سرشکنجه‌گر شاه ایران اکنون باید با دادگاه روبرو شود» به زندگی و روند پرونده قضایی پرویز ثابتی پرداخته است.
در این گزارش آمده:
همسایگان در محله‌ای شیک در فلوریدا به آنها به‌عنوان زوجی بازنشسته که صبح‌ها برای پیاده‌روی می‌روند، به نامهای «پیتر و نانسی»، سلام می‌کنند، زوجی دارایِ دو دختر که موقعیت تحصیلی و حرفه‌ای خوبی دارند؛ یکی از دختران آنها استاد دانشگاهی در هاروارد است.
اما پشت دیوارهای بلند آن خانهٔ کنار دریاچه به ارزش ۳٫۶ میلیون دلار، واقعیتی تاریک‌تر وجود دارد: “پیتر” همان پرویز ثابتی است، کسی که شاکیان ادعا می‌کنند رئیس پلیس مخفی و شکنجه‌گر اصلی در رژیم پیش از انقلابِ ایران بوده است، و اکنون با طرحِ شکایتی ۲۲۵ میلیون دلاری در فلوریدا روبروست به خاطر جنایاتی که گفته می‌شود در زندان‌های تهران و مکان‌های دیگر مرتکب شده است.
در این گزارش گفته شده که ثابتی و همسرش نسرین چند هفته پیش از پیروزی انقلابِ بهمن ۱۳۵۷ با اندوخته‌ای ۲۰ ملیون دلاری (معادل ۲۰۰ ملیون دلار امروز) وارد آمریکا شده و نامهای خود را به پیتر و نانسی تغییر دادند. آنها یک شرکت املاک در فلوریدا تاسیس کردند و در خانه‌ای چند ملیون دلاری ساکن شدند.
همچنین در بخشی از گزارش آمده:
«ثابتی در یک تحلیل محرمانهُ سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) که در سال ۱۹۷۸ نوشته شده و تا سال ۲۰۱۸ منتشر نشده بود، به‌عنوان متحدی سرسخت وفادار به شاه معرفی شده بود و بنا بر دادخواست، «به‌طور گسترده به‌عنوان یکی از قدرتمندترین و هراس‌انگیزترین افراد در رژیم شاه با اختیاراتِ گسترده در دستگیری، بازجویی و محاکمه و مجازاتِ مخالفان در سراسر کشور شناخته می‌شد.
در اسناد دادگاه، شاکیان می‌گویند که آنان در میان هزاران نفری بودند که به‌عنوان مخالفان فرضی شاه توسطِ سازمانِ بی‌رحمِ اطلاعات و امنیت کشور ایران (ساواک)، دستگیر شده و به دستور مستقیم ثابتی تحت شکنجه قرار گرفته‌اند. ..
قاضی یک دادگاه منطقه‌ای ماه گذشته حکم داد که ثابتی، ۸۹ ساله، پس از ساختنِ یک زندگی جدیدِ تقریباً پنهان برای خودش و خانواده‌اش پس از فرار از ایران در سال ۱۹۷۸، باید در دادگاه پاسخگو باشد.
طبق مدارکِ ارائه شده به دادگاه، سه نفر شاکیان می‌گویند که توسط ساواک (سازمان امنیتی و اطلاعات داخلی ایران) که به‌شدت معروف به سرکوبِ مخالفین بود، بازداشت شده و تحت شکنجه و فشارهای شدید قرار گرفته‌اند تا اعترافات ساختگی بدهند. از جملهٔ شکنجه‌های ادعاشده: تجاوز جنسی، شوک الکتریکی، ایجادِ حالتِ نزدیک به غرق شدن (near-drowning) و کشیدنِ ناخن.
یکی از تجهیزات وحشیانه‌ای که در این پرونده ذکر شده، صندلی برقی‌ای به نام «آپولو» است — که گفته می‌شود کلاهکی فلزی داشته و فریادهای قربانی را در گوش خودش منعکس می‌کرده.
ثابتی در مقابل این اتهامات تاکنون واکنش عمومی نداشته؛ او قبلاً شکنجه توسط ساواک را انکار کرده و ادعا کرده که همیشه مخالف شکنجه بوده است.
شاکیان درخواست کرده‌اند که هویت‌شان همچنان محفوظ بماند، زیرا پس از ثبت شکایت بشدت تهدید و مورد ارعاب قرار گرفته‌اند.
قاضی دادگاه منطقه‌ای فلوریدا، گریگوری پرس‌نِل، درخواست وکلای ثابتی برای رد پرونده به خاطر انقضای مهلت قانونی (statute of limitations) را طیِ حکم صادره در ۱۲ اوت رد کرده است.
یکی از وکلای شاکیان گفت «این تصمیم (مبنی بر محاکمهُ ثابتی) نتیجه‌ای مثبت برای بازماندگان شکنجه است که در پی پاسخگویی و عدالت هستند. این پرونده تنها درباره پایان دادن به مصونیت نیست، بلکه درباره تأکید بر این است که بازماندگان حق دارند عدالت را پیگیری کنند و بدونِ ترس، کرامتِ خود را بازپس گیرند.»
در صورتِ عدمِ ارائهُ مدارکِ تازه از جانبِ وکلایِ ثابتی، با ادامهٔ مراحل قانونی، احتمال زیاد دارد که دادگاهِ این شخص اوایل سال آینده برگزار شود.
منبع اصلی گاردین:
https://www.theguardian.com/world/2025/sep/11/parviz-sabeti-shah-iran-lawsuit